|
Tedavisi Mümkün
Olan Bir Hastalık...
 Guatrı
İç ve Dış
Guatr,
boynun ön kısmında iki taraflı olarak yer alan tiroid bezinin
normalden fazla büyümesi olarak tanımlanır. Tiroit glandının
büyümesine guatr denir. Erişkinlerde tiroidin ağırlığı normalde
20-25 gm’dır. Çok büyük guatrlar el veya gözle muayene sırasında
kolaylıkla tespit edilebilir. Ultrasonografide tiroidin derinlik
çapının 25mm üzerine çıkması guatr olarak değerlendirilir.
Ayrıca, ultrasonografik olarak tiroid glandının volümü
bulunduktan sonra bunun 0.52 ile çarpımı sonucu gram cinsinden
ağırlığı kolaylıkla hesaplanabilir. Özellikle bazı kadınlarda
boyun yapısı nedeni ile tiroit normal olarak ele gelebilir.
Dolayısıyla her ele gelen tiroit guatr olarak
değerlendirilmemeli ancak ultrasonografik ölçümle kesin tanı
konmalıdır.
Guatr nedenleri nelerdir?
İyot
eksikliği (toprakta ve besinlerde) ve guatr yapıcı bazı
yiyeceklerin (kara lahana gibi) fazla tüketilmesi ayrıca tiroid
bezinin iltihapları, nodülleri, tümör ve kanserleri de guatr
yapar.
Guatr
belirtileri nelerdir?
1-)
Hormonlar fazla salgılanıyorsa (Hipertiroidi; zehirli guatr):
Çarpıntı,
sinirlilik, ellerde titreme, fazla terleme, ince ve nemli cilt,
sıcağa tahammülsüzlük, çok yemek yeme, zayıflama, uykusuzluk.
2-)
Hormonlar az salgılanıyorsa (Hipotiroidi):
Kabızlık,
iştahsızlık, şişmanlık, kuru cilt ve saç, unutkanlık, depresyon,
nabız yavaşlığı, tansiyon düşüklüğü, kas krampları, soğuğa
tahammülsüzlük, artmış uyku... (Tiroid hormonlarının düşüklüğü
bebekte olursa; zeka geriliği, boy kısalığı vb. ile giden bir
tablo gelişir.)
Hastalar
arasında en sık sorulan sorulardan biridir. Guatrlar büyüklük ve
fonksiyonlarına göre birtakım şikayet ve belirtilere yol açar.
• Genelde
basit diffüz guatr herhangi bir şikayete neden olmaz.
• Guatr Hipotiroidi veya Hipertiroidi ile birlikte bulunursa bu
hastalıkların belirtileri ortaya çıkar.
• Büyük ve nodüllü guatrlar, soluk veya yemek borusu üzerine
olan baskı nedeniyle nefes darlığına veya yutma güçlüğüne neden
olabilir. Ancak bu durum nörotik hastalarda görülen ve globus
histerikus denilen boğazdaki sıkışma hissi ile
karıştırılmamalıdır.
• Büyük guatrlar, ayrıca boyun toplardamarları üzerine baskı
yaparak bu damarların genişlemesine neden olabilir.
• Tiroit glandı günlerce veya haftalarca yavaşça büyüyüp
küçülmesi ve bazen ağrılı olması sessiz veya subakut tiroiditte
görülür.
• Tiroidin ani olarak büyümesi, ağrılı ve hassas olması tiroit
nodülü içine kanamada veya ani olarak büyüyen tiroit
kanserlerinde görülür.
• Otoimmün guatrlarda simetrik veya asimetrik büyüme görülmesi
tiroit lenfomasını düşündürür.
GUATR TEŞHİSİ NASIL KONUR?
Guatr
teşhisi; muayene, kan testi (T3, T4, TSH hormonları tetkiki),
tiroid ultrasonu veya sintigrafisi ile konur.
Guatrın
tedavi yöntemleri nelerdir?
Tedavi
yöntemleri; ilaç tedavisi, radyoaktif iyot tedavisi ve cerrahi
tedavidir. Tedavi yöntemlerinden hangisi veya hangilerinin
seçileceği hastadan hastaya değişir. En uygun tedavi şeklinin
cerrah, endokrinolog, radyolog ve patologdan oluşan bir ekip
tarafından planlanması ve takip edilmesi gerekir.
Erken teşhis
önemlidir!
Guatrda
erken teşhis çok önemlidir. Geç kalınması durumunda hastalık
ilerler, tedavi zorlaşır ve sistemlerde yaptığı hasarlar da
artar.
Guatrlar
fonksiyonlarına göre kaça ayrılır ve hangi durumlarda görülür?
Gerek Diffüz,
gerekse nodüler guatrlı hastalar fonksiyonel olarak 3 durumda
bulunur.
• Ötiroidi :
Tiroit hormonları normal düzeylerdedir
• Hipotiroidi : Tiroit hormonları azalmıştır
• Hipertiroidi: Tiroit hormonları yüksektir
Basit guatr nedir?
Tiroit
fonksiyonları bozulmadan (ötiroit) tiroidin simetrik ve
asimetrik olarak yaygın büyümesi durumuna basit guatr denir. Bu
tür guatrlarda nodül mevcut değildir.
GUATRIN SEBEPLERİ NELERDİR?
Hastaların
en sık soruduğu sorular arasındadır. Guatr oluşmasının çok
nedenleri mevcuttur. Bu nedenlere göre guatrlar iki gruba
ayrılabilir.
Endemik
guatr nedir? Sebepleri nelerdir?
Bir yerleşim
bölgesinde %10’dan daha fazla guatr vakası varsa bu yerleşim
bölgesine endemik guatr bölgesi denir. Dünyada ve memleketimizde
çok sayıda endemik guatr bölgesi mevcuttur (mesela Alpler ve
Karadeniz bölgesi). Bu bölgelerde guatr oluşumuna neden olan
değişik etkenler mevcuttur. Bunlar:
İyot
eksikliği
Guatrojen maddeler
Kimyasal maddeler
Bazı ilaçlar
Bazı mikroplar
Endemik guatra neden olan iyot eksikliği ve diğer maddeler nasıl
etki eder?
Daha önce de
belirtildiği gibi günlük iyot ihtiyacı ortalama 150mgm
civarındadır. Yenilen ve içilen gıdalarda iyodun 50mgm altına
düşmesi hormon üretimini azaltacak ve bu da hipofizde salgılanan
TSH miktarını artıracaktır. TSH miktarının artması ise tiroit
hücrelerinin uyarılmasına ve dolayısıyla çoğalmasına yani guatra
neden olacaktır.
Bazı
bölgelerde iyot eksikliği olmamasına rağmen endemik guatra
rastlanmaktadır. Bu bölgelerde Guatrojen denilen bazı maddelerin
alınması ile guatr oluşur. Mesela Karadeniz bölgesinde çok
tüketilen karalahana bunlardan biridir. Karalahana içinde
thioglucoside denilen bir madde mevcuttur. Bu madde vücutta
thiocyanate ve isothiocyanete’a ayrılarak tiroit hormon yapımını
engeller. Bazı patates ve fasulye türleri cynaoglucoside
içermekte ve daha sonra vücutta thiocynata dönerek iyodun
tiroiddeki tutulumunu önleyerek hormon oluşumunu azaltmaktadır.
İyot eksikliğinde olduğu gibi burada da TSH hormonu tiroidi
uyararak guatra neden olur. Dünyada şimdiye kadar birçok
maddenin ve bakterinin endemik guatra neden olduğu
gösterilmiştir.
Sporadik guatr sebepleri nelerdir?
Bir yerleşim
bölgesinde %10’dan daha düşük guatra rastlanırsa bu bölgede
oluşan guatrlara Sporadik guatr denir. Sporadik guatr nedenleri
şunlardır:
Büyüme
faktörleri
• Enzim
bozuklukları
• Tümörler
• Enflamasyon/enfeksiyon
• Kist oluşumu
• Kanama
• Anti tiroit ilaç kullanımı
Tedavisi Mümkün Olan Bir Hastalık...
SAĞLIKLI
BİR YAŞAM
DİLEKLERİMİZLE...
Geniş
bilgi için iş veya cepten arayınız.
İş: 0326
413 01 77
GSM: 0555 347 62 53 - 0542 215 54 72
Hiç Bir Hastalık Yoktur Ki Şifası Olmasın, Ölüm Haricinde! |
